Beugels: Orthodontie

Beugel behandelingen
Wat is orthodontie?
Orthodontie is een specialisme in de tandheelkunde. Het houdt zich bezig met de stand van tanden, kiezen en de kaken. Een mooi, recht en gezond gebit is een zeer waardevol bezit! Het is fraai om te zien, goed voor het zelfvertrouwen, stabieler en makkelijker schoon te houden.
De term ‘orthodontie’ komt van de Oudgriekse woorden ‘orthos’ (recht) en ‘odontos’ (tand).
Naast dat de beugel ingezet wordt voor een fraai esthetisch resultaat is de belangrijkste reden om de beugel te gebruiken om de functie van de tanden en kiezen inde beet te herstellen, voor te bereiden op herstel of te verbeteren. Een ongunstige stand van tanden en kiezen kan bijvoorbeeld leiden tot extra slijtage op de tanden/kiezen, overbelasting van tanden en kiezen met bewegelijkheid en pijn tot gevolg of zelfs afbraak van bot of een beperking inde bewegingsvrijheid van de kaken ( restricted envelloppe).

Orthodontische afwijkingen
Orthodontische afwijkingen zijn grofweg in te delen in twee categorieën:
1. afwijkingen die het gevolg zijn van een verkeerde groei van de kaken en
2. afwijkingen die te maken hebben met een onregelmatige stand van het gebit.
Veel patiënten hebben een combinatie van beide.

De vorm van tanden, kiezen en kaken is gedeeltelijk erfelijk bepaald. Aangeboren afwijkingen, zoals schisis (‘hazenlip’) of een overmatige groei van de onderkaak, kunnen de ontwikkeling van het gebit en de kaken verstoren. Maar dit geldt ook voor inlvoeden van buiten af zoals verkeerde mondgewoonten en vaak voorkomend een verkeerde tongpositie ( bijvoorbeeld door strakke tongriem) Veel voorkomende verkeerde gewoonten zijn het duimzuigen, tangpersen en nagelbijten; deze kunnen ook bijdragen aan een verkeerde tandstand en storing van de gebitsontwikkeling. Ook tandheelkundige en medische ingrepen of verwondingen door een ongeval kunnen de ontwikkeling van het gebit en de groei van de kaken veranderen. Een veel voorkomend voorbeeld is het voortijdig verlies van een melktand of melkkies door een ingreep of valpartij waardoor de overige tanden en kiezen opschuiven en latere blijvende tanden te weinig ruimte krijgen. Met een beugel zijn de vorm en kleur van de tanden en kiezen niet te veranderen en om deze reden is het som mogelijk dat na een beugelbehandeling de vorm van de tanden en kiezen door restauratieve tandheelkunde moet worden aangepast om het goede resultaat te krijgen qua beet en esthetiek. Men kan hierbij bijvoorbeeld denken aan een geval waarbij de ene voortand korter geworden is dan de ander door slijtage. De beugelbehandeling vormt dan een soort voorbereiding op de vervolg behandeling en dient dan om de tanden en kiezen zo optimaal mogelijk neer te zetten voor deze vervolgbehandeling

Op welke leeftijd orthodontie?
In principe is behandeling mogelijk op alle leeftijden. We behandelen zowel volwassen als kinderen.

Er is wel een optimale leeftijd om te behandelen waarover hieronder wat uitleg zal volgen. Een behandeling op een te jonge leeftijd kan onnodig of onverstandig zijn maar de groeispurt (vaak op 11- 13 jarige leeftijd) is een moment dat je liever niet wilt missen omdat deze een zeer waardevol onderdeel van de behandeling kan zijn! Door goed gebruik te maken van de voordelen van de groeispurt kan met relatief geringe inspanningen de aansluiting van de kaken en het passen van het gebit geoptimaliseerd worden. Aan de andere zijde kan op jeugdige leeftijd wel een correctie geindiceerd zijn om de normale gebitsontwikkeling te bevorderen of te corrigeren. Vaak gebeurt deze regulatie via een uitneembare beugel. Ook kan op deze leeftijd een te strakke tongriem behandeld worden en zal samenwerking met logopedist of osteopaat voor een juiste mondgewoonte, tongpositie en lippositie/ -tonus belangrijk kunnen zijn voor een goede ontwikkeling van de tandenrijen/ kaken.

Orthodontie voor kinderen
Wanneer het kindergebit nog volop aan het wisselen is, wordt behandeling vaak uitgesteld. Behandelen op een te vroege leeftijd heeft als belangrijkste nadeel dat de behandeling veel langer duurt. Bovendien lost de natuur sommige ‘afwijkingen’ nog vanzelf op zonder dat daarvoor een beugel nodig is. In een aantal andere gevallen kan vroegtijdig ingrijpen weer problemen voorkomen. Echter in dit geval wordt het natuurlijk proces als het ware meer begeleid om erger te voorkomen en zal de rest van het beugeltraject op een latere leeftijd plaatsvinden.
Veel behandelingen worden gestart als er nog maar enkele tanden of kiezen moeten wisselen. Dat is gemiddeld op 10 – 12 jarige leeftijd. Er zijn echter uitzonderingen op die regel en hier vallen ook  behandelingen onder die wel van belang kunnen zijn om een normale gebitsontwikkeling te bwerkstelligen. Als er door een verkeerde stand van de tanden schade kan ontstaan aan het gebit of aan de kaken wordt er niet gewacht op de wisseling. Dan wordt er onmiddellijk gestart met een behandeling. Het kan ook voorkomen dat er bepaalde voordelen zijn als er nog tijdens de wisseling wordt begonnen met een behandeling. Zo zijn de melkkiezen bijvoorbeeld groter dan de kiezen die hen opvolgen. Die ‘gratis’ ruimte kan goed van pas komen als er veel ruimtegebrek is. Met een beugel kan het zo worden gestuurd dat die ruimte ook terecht komt waar deze het meest nodig is.
Verder moet er rekening worden gehouden met de groeispurt tijdens de puberteit. Tijdens die groeispurt werken behandelingen die erop gericht zijn een overbeet te behandelen veel beter. Tenslotte wordt er nog zoveel mogelijk rekening gehouden met de levensfase waarin iemand verkeerd om te bepalen of het een geschikt moment is om te starten met orthodontie.
Tijdens een eerste consult zal nader ingegaan worden op de timing van een behandeling. De timing van een behandeling is een zeer wezenlijk onderdeel: te vroeg behandelen is onverstandig maar te laat kan een behandeling veel gecompliceerder maken.

Orthodontie voor volwassenen
Bij volwassenen kun je geen gebruik meer maken van bepaalde voordelen van de groei rondom de puberteit. Het verplaatsen en rechtzetten van tanden en kiezen blijft echter het hele leven lang mogelijk. Zo is het een misverstand dat er een maximum leeftijd zou zijn. In onze praktijk behandelen we veel volwassenen. Bij een verkeerde kaakstand kan het echter soms wel noodzakelijk zijn om de hulp in te schakelen van een kaakchirurg om dit te corrigeren. Voor sommige volwassenen gaat dit echter te ver en kunnen we naar een compromis behandeling werken. Door de komst van andere type (vaste) beugels zijn deze behandelingen ook meer toegankelijk geworden voor volwassenen. Zo kunnen we tegenwoordig met de clear aligners werken die als een doorzichtige hoes over de tanden zit; Invisalign® is hiervan een goed voobeeld. Ook kunnen we met keramische brackets werken waarbij de plaatjes die op uw tanden geplaatst worden minder zichtbaar zijn.

Het behandeltraject:
In een eerste consult zal gekeken worden wat de globale afwijkingen zijn van het gebit en de kaken en wat de wensen zijn. Deze bevindingen worden vervolgens met u gedeeld. Indien u dan beslist om verder te gaan met de behandeling dan zal in een vervolgende afspraak een uitgebreid onderzoek uitgevoerd worden om een optimaal plan (soms meerdere plannen) op te stellen. Dit plan wordt vervolgens met u besproken en er wordt een begroting meegegeven om de kosten van de behandeling weer te geven. Indien u verder gaat wordt in een vervolg afspraak de beugel geplaatst en krijgt u instructies over het gebruik ervan en schoonhouden. Het goed opvolgen van deze instructies leidt altijd tot een optimaler resultaat. In de opvolgende afspraken wordt gecontroleerd of de behandeling loopt zoals gepland en waar nodig wordt het plan aangepast en met u besproken. Aan het eind van de behandeling wordt vervolgens de beugel verwijderd. Inmiddels hebben we geleerd dat we dan iets moeten doen om dit bereikte resultaat vast te houden. Dit gebeurt door middel van retainers. Dit kan een draadje achter de voortanden zijn en/of een uitneembare voorziening of clear-aligner (minder zichtbaar). Het niet aanbrengen van deze retentie of het niet goed dragen ervan zal altijd leiden dat tanden en kiezen weer gaan verplaatsen en het resultaat verloren gaat. Om deze reden zal na het aanbrengen van nieuwe restauraties/ voorzieningen in de mond het kunnen voorkomen dat er een nieuwe retainer gemaakt moet worden.